Soalan PBD Sains Tingkatan 5 Bab 4: Kadar Tindak Balas

Halaman ini memaparkan Standard Prestasi DSKP bagi setiap TP, nota ringkas, contoh soalan dan contoh ulasan PBD untuk bab ini. Dalam Jejak TP Sains, murid menjawab 54 soalan dalam enam hentian, daripada TP1 hingga TP6, dan guru memperoleh cadangan TP secara automatik.

• 54 soalan
• 6 hentian TP
• Premium
• Tingkatan 5

Standard Prestasi DSKP: TP1 hingga TP6

Deskriptor di bawah disalin kata demi kata daripada DSKP KSSM Sains Tingkatan 5, Bahagian Pembangunan Kurikulum. Setiap hentian dalam permainan dipadankan dengan satu TP.

Standard kandungan yang diuji: 4.1 Pengenalan kadar tindak balas; 4.1 Menentukan kadar tindak balas; 4.2 Kesan suhu ke atas kadar tindak balas; 4.2 Kesan kepekatan dan saiz zarah; 4.2 Kesan mangkin dan tekanan; 4.3 Aplikasi kadar tindak balas dalam industri.

Nota ringkas Kadar Tindak Balas

Setiap hentian memberi murid satu kad fakta selepas lulus. Ini kad bagi bab ini:

• Tindak Balas PantasLetupan ialah salah satu tindak balas paling pantas yang wujud, selesai dalam kurang daripada sepersepuluh saat.
• Tindak Balas PerlahanKarat pada paku besi boleh mengambil masa berbulan-bulan kerana ia tindak balas yang sangat perlahan dengan oksigen dan wap air.
• Kaedah Pengumpulan GasPicagari gas boleh mengukur isi padu gas sehingga ketepatan 1 cm³, jauh lebih tepat daripada silinder penyukat biasa.
• Kaedah Kehilangan JisimKaedah kehilangan jisim kurang sesuai untuk gas hidrogen kerana jisimnya terlalu kecil untuk dikesan oleh kebanyakan neraca makmal.
• Teori PerlanggaranBukan semua perlanggaran zarah menghasilkan tindak balas; hanya perlanggaran berkesan dengan tenaga dan orientasi yang betul yang berjaya.
• Tenaga PengaktifanTenaga pengaktifan ialah tenaga minimum yang diperlukan sebelum perlanggaran zarah boleh menghasilkan tindak balas.
• Luas PermukaanSatu kubus pepejal yang dipecahkan kepada lapan kubus lebih kecil akan menggandakan jumlah luas permukaannya walaupun jisimnya tidak berubah.
• Kepekatan OptimumJurutera kimia sering menguji beberapa kepekatan berbeza pada skala makmal kecil sebelum membina loji perindustrian sebenar.
• MangkinMangkin enzim dalam badan manusia boleh mempercepatkan sesetengah tindak balas berjuta-juta kali ganda pada suhu badan yang rendah.
• Perindustrian HijauSesetengah loji kimia menggunakan gabungan mangkin DAN tekanan tinggi serentak untuk mencapai kadar pengeluaran yang optimum.
• Proses HaberProses Haber menghasilkan lebih 150 juta tan ammonia setahun di seluruh dunia, kebanyakannya digunakan sebagai baja pertanian.
• Proses SentuhProses Sentuh kini menggunakan mangkin vanadium(V) oksida yang jauh lebih murah berbanding mangkin platinum yang pernah digunakan dahulu.

Contoh soalan

5 daripada 54 soalan dalam bab ini. Soalan lain, termasuk soalan berajah, soalan bos dan TP6, dimainkan dalam permainan.

1. TP1

   Antara berikut, yang manakah contoh tindak balas PANTAS?

   1. Karat yang terbentuk pada pagar besi
   2. Letupan mercun semasa perayaan
   3. Pereputan sisa sayur di dalam kompos
   4. Pengewapan air laut di kolam garam
   Lihat jawapan

   Jawapan: B. Letupan mercun semasa perayaan
   Letupan selesai dalam sepersekian saat, jauh lebih pantas daripada tindak balas lain yang disenaraikan.

2. TP1

   Unit yang lazim digunakan untuk kadar tindak balas ialah:

   1. Sentimeter padu sahaja, tanpa mengira masa yang diambil
   2. Saat sahaja, tanpa mengira kuantiti yang telah berubah
   3. Mol per liter, iaitu unit kepekatan larutan itu
   4. cm³ per saat atau gram per saat, bergantung kaedah
   Lihat jawapan

   Jawapan: D. cm³ per saat atau gram per saat, bergantung kaedah
   Kadar sentiasa kuantiti per masa; unit bergantung pada apa yang diukur (isi padu gas atau jisim).

3. TP1

   Antara berikut, yang manakah BUKAN faktor yang mempengaruhi kadar tindak balas?

   1. Warna bekas kaca yang digunakan
   2. Suhu bahan tindak balas
   3. Kepekatan larutan yang digunakan
   4. Saiz zarah bahan pepejal
   Lihat jawapan

   Jawapan: A. Warna bekas kaca yang digunakan
   Warna bekas tidak mengubah tenaga atau kekerapan perlanggaran zarah, jadi ia bukan faktor kadar tindak balas.

4. TP2

   Formula kadar purata tindak balas ialah:

   1. Masa yang diambil bahagi perubahan kuantiti
   2. Perubahan kuantiti darab masa yang diambil
   3. Kuantiti akhir bahagi kuantiti awal
   4. Perubahan kuantiti bahagi masa yang diambil
   Lihat jawapan

   Jawapan: D. Perubahan kuantiti bahagi masa yang diambil
   Kadar purata sentiasa perubahan kuantiti (isi padu atau jisim) dibahagi dengan masa yang diambil untuk perubahan itu.

5. TP2

   Tiga kaedah lazim untuk menentukan kadar tindak balas ialah:

   1. Pengumpulan gas, kehilangan jisim, dan kekeruhan
   2. Pengumpulan gas, perubahan warna kertas litmus, dan bau yang terhasil
   3. Kehilangan jisim, suhu bilik, dan tekanan udara ketika itu
   4. Kekeruhan larutan, pH akhir, dan jumlah wang bahan yang digunakan
   Lihat jawapan

   Jawapan: A. Pengumpulan gas, kehilangan jisim, dan kekeruhan
   Ketiga-tiga kaedah ini mengukur perubahan kuantiti yang boleh dikesan sepanjang tindak balas berlaku.

Contoh ulasan PBD

Selepas murid bermain, Jejak TP Sains mencadangkan TP dan ulasan seperti di bawah. Guru menyemak, kemudian menyalin ulasan ke dalam rekod PBD.

TP1: Murid dapat mengingat kembali definisi kadar tindak balas dan mengenal pasti contoh tindak balas pantas dan perlahan dalam kehidupan harian. Langkah seterusnya ialah memahami cara kadar tindak balas ditentukan secara praktikal.

TP2: Murid memahami kaedah menentukan kadar tindak balas melalui graf isi padu gas lawan masa dan dapat mentafsir bahagian curam serta mendatar sesuatu graf. Perlu lebih banyak latihan mengira kadar purata daripada data eksperimen sebelum bergerak ke TP3.

TP3: Murid boleh mengaplikasikan pengetahuan tentang kesan suhu ke atas kadar tindak balas untuk menerangkan fenomena harian seperti penyimpanan makanan dan memasak bertekanan. Galakkan mengaitkan teori perlanggaran dengan pemerhatian graf.

TP4: Murid mampu menganalisis data eksperimen untuk membezakan kesan kepekatan dan luas permukaan ke atas kadar tindak balas, serta mengenal pasti pemboleh ubah yang perlu dimalarkan. Seterusnya latih menimbang kesahan kesimpulan daripada data.

TP5: Murid dapat menilai kesan mangkin dan tekanan ke atas kadar tindak balas, termasuk menilai kesahan eksperimen dan pertimbangan kos dalam konteks perindustrian, disokong bukti daripada data. Sudah bersedia untuk tugasan mereka cipta.

TP6: Murid berjaya mencadangkan cara praktikal untuk mempercepatkan kadar tindak balas dalam konteks perindustrian, lengkap dengan pertimbangan kos dan keselamatan pekerja. Pencapaian cemerlang bagi bab ini.

Bab lain Tingkatan 5

← Bab 3: Kelestarian Alam Sekitar · Bab 5: Sebatian Karbon →

• Bab 1: Mikroorganisma
• Bab 2: Nutrisi dan Teknologi Makanan
• Bab 3: Kelestarian Alam Sekitar
• Bab 5: Sebatian Karbon
• Bab 6: Elektrokimia
• Bab 7: Cahaya dan Optik
• Bab 8: Daya dan Tekanan
• Bab 9: Teknologi Angkasa Lepas